Họ là một phản xạ tự nhiên của cơ thể để làm sạch đường thở và ngăn ngừa các vật lạ xâm nhập vào phổi. Tuy nhiên, đây cũng là một trong những lý do phổ biến khiến cha mẹ phải đưa con đến gặp bác sĩ. Hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng và cách xử trí khi trẻ ho sẽ giúp cha mẹ yên tâm hơn trong việc chăm sóc con.
Nguyên nhân ho ở trẻ em
- Ho cấp tính (dưới 4 tuần): Phần lớn các trường hợp ho cấp tính ở trẻ em là do nhiễm trùng đường hô hấp trên do virus. Đây là tình trạng phổ biến và thường không nghiêm trọng.
- Ho mạn tính (kéo dài từ 4 tuần trở lên):
- Nguyên nhân phổ biến nhất là hen suyễn, với các triệu chứng như thở khò khè và khó thở.
- Các nguyên nhân khác bao gồm:
- Trào ngược dạ dày-thực quản (GERD): Acid từ dạ dày trào lên gây kích thích đường hô hấp.
- Chảy dịch mũi sau: Dịch mũi chảy xuống họng, kích thích gây ho, đặc biệt vào ban đêm.
Triệu chứng cần lưu ý
Cha mẹ nên chú ý các dấu hiệu cảnh báo khi trẻ bị ho, bao gồm:
- Môi hoặc da chuyển màu xanh (tím tái), dấu hiệu cho thấy trẻ không nhận đủ oxy.
- Tiếng rít lớn khi trẻ hít vào, gợi ý tình trạng tắc nghẽn đường thở.
- Khó thở, thở gấp hoặc sử dụng cơ ngực nhiều khi thở.
- Trẻ trông ốm yếu, mệt mỏi bất thường.
- Cơn ho kéo dài, không kiểm soát được, lặp đi lặp lại, đặc biệt nếu kèm theo tiếng “whoop” (ho gà).
Khó thở và tím tái là các dấu hiệu nghiêm trọng cần được xử trí ngay lập tức
Khi nào nên gặp bác sĩ?
Cha mẹ cần đưa trẻ đến bác sĩ hoặc phòng cấp cứu ngay lập tức nếu trẻ có các triệu chứng nghiêm trọng như khó thở, tím tái, hoặc ho không kiểm soát được.
- Trẻ ho thường xuyên: Ho khan hoặc có tiếng lạ, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trong vòng 1-2 ngày.
- Trẻ khỏe mạnh: Ho không thường xuyên và có triệu chứng cảm lạnh thông thường có thể không cần gặp bác sĩ ngay.
- Ho mạn tính: Nếu trẻ ho kéo dài mà không có triệu chứng nghiêm trọng, cần bác sĩ kiểm tra trong vòng vài ngày đến một tuần.
Chẩn đoán ho ở trẻ
Bác sĩ sẽ hỏi chi tiết về triệu chứng, tiền sử bệnh của trẻ và thực hiện khám lâm sàng. Dựa trên các thông tin này, bác sĩ có thể chỉ định:
- Chụp X-quang ngực: Để kiểm tra các vấn đề như nhiễm trùng phổi hoặc dị vật.
- Đo nồng độ oxy trong máu: Đánh giá mức độ oxy hóa trong cơ thể.
- Các xét nghiệm bổ sung: Nếu nghi ngờ nguyên nhân khác như trào ngược dạ dày hoặc hen suyễn.
Điều trị ho ở trẻ
Việc điều trị phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân gây ho. Một số điểm cha mẹ cần lưu ý:
- Không tự ý dùng thuốc giảm ho hoặc thuốc long đờm: Những thuốc này thường không được khuyến cáo cho trẻ em vì có thể gây tác dụng phụ không mong muốn.
- Điều trị nguyên nhân cơ bản: Nếu ho do nhiễm trùng, bác sĩ có thể kê thuốc kháng sinh hoặc thuốc chống viêm phù hợp. Với ho do hen suyễn, trẻ sẽ cần sử dụng thuốc giãn phế quản hoặc corticosteroid theo chỉ định.
Điều trị ho ở trẻ cần tập trung vào nguyên nhân cơ bản và được bác sĩ chỉ định phù hợp
Lưu ý quan trọng
Ho là cơ chế bảo vệ quan trọng của cơ thể, giúp đẩy chất nhầy, vi khuẩn hoặc dị vật ra khỏi đường hô hấp. Tuy nhiên, khi trẻ có dấu hiệu bất thường hoặc các triệu chứng nghiêm trọng, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám kịp thời để đảm bảo an toàn cho sức khỏe. Luôn quan sát kỹ triệu chứng của trẻ và tuân thủ hướng dẫn từ bác sĩ để bảo vệ sức khỏe đường hô hấp của con.
Nguồn: msdmanual
