Các tình huống cấp cứu thường gặp ở trẻ

Trẻ em có thể gặp nhiều tình huống cấp cứu y tế đòi hỏi sự can thiệp nhanh chóng và chính xác từ cha mẹ hoặc nhân viên y tế. Việc hiểu rõ những tình huống này và cách xử trí có thể giúp đảm bảo an toàn cho trẻ. Dưới đây là các tình huống cấp cứu phổ biến và những điều cần biết.

1. Tăng huyết áp cấp cứu ở trẻ em

Tăng huyết áp cấp cứu là tình trạng nguy hiểm với các biểu hiện như:

• Triệu chứng thần kinh: Đau đầu dữ dội, thay đổi trạng thái tinh thần (lơ mơ, nhầm lẫn, hoặc hôn mê), co giật.
• Triệu chứng tim mạch: Thở nhanh, phù phổi, nhịp tim nhanh hoặc có tiếng thổi tim bất thường.
• Triệu chứng thận: Phù ngoại biên nhưng thường không rõ ràng.

Kiểm tra huyết áp định kỳ giúp phát hiện sớm các vấn đề về tim mạch ở trẻ em.

Hướng dẫn y khoa khuyến nghị hạ huyết áp nhanh chóng nhưng kiểm soát để giảm thiểu nguy cơ tổn thương các cơ quan. Nếu thấy trẻ có các dấu hiệu trên, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức.

2. Hồi sức tim phổi (CPR) cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Hồi sức tim phổi (CPR) là kỹ thuật quan trọng trong các tình huống trẻ ngừng thở hoặc ngừng tim:

• Trẻ sơ sinh (<1 tuổi): Áp dụng kỹ thuật phù hợp với cơ thể nhỏ bé của trẻ.
• Trẻ lớn (1-12 tuổi): Theo dõi các dấu hiệu sinh tồn và thực hiện kỹ thuật hồi sức chuyên biệt.

Việc thực hiện CPR đúng cách có thể cứu sống trẻ, tuy nhiên kết quả hồi sức còn phụ thuộc vào thời gian can thiệp và tình trạng bệnh lý.

3. Hỗ trợ hô hấp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Trẻ sơ sinh thường có mức oxy trong máu (PaO2) thấp hơn nhưng vẫn đủ để duy trì bão hòa oxy nhờ hemoglobin bào thai. Tuy nhiên, nếu trẻ gặp khó khăn trong hô hấp:

• Điều chỉnh oxy: Oxy cung cấp nên được làm ấm (36-37°C) và làm ẩm để ngăn ngừa co thắt phế quản và khô dịch tiết.
• Theo dõi tình trạng hô hấp: Đảm bảo trẻ không gặp nguy cơ như loạn sản phổi hay bệnh võng mạc do sinh non.

4. Hồi sức sơ sinh

Khoảng 10% trẻ sơ sinh cần hỗ trợ hô hấp ngay sau sinh, và ít hơn 1% cần hồi sức mở rộng.

• Đội ngũ y tế: Một nhân viên y tế có kỹ năng hồi sức sơ sinh phải có mặt trong mỗi ca sinh.
• Chăm sóc sau sinh: Theo dõi sát tình trạng hô hấp, tim mạch và các dấu hiệu sinh tồn khác.

Hồi sức tim phổi (CPR) là kỹ năng quan trọng để xử lý tình huống ngừng thở hoặc ngừng tim ở trẻ.

5. Các tình huống cấp cứu phẫu thuật ở trẻ sơ sinh

Thoát vị bẹn là tình trạng phổ biến ở trẻ sơ sinh, đặc biệt là bé trai sinh non.

• Tỷ lệ mắc: Khoảng 10% trẻ sơ sinh nam bị thoát vị bẹn, với phần lớn xảy ra ở bên phải.
• Can thiệp: Phẫu thuật sớm sau khi chẩn đoán để tránh nguy cơ thoát vị kẹt.

6. Các dấu hiệu cảnh báo sớm ở trẻ em

Hệ thống cảnh báo sớm ở trẻ em (PEWS) giúp nhận biết tình trạng suy giảm sức khỏe qua các chỉ số:

• Tim mạch: Nhịp tim nhanh, huyết áp bất thường.
• Hô hấp: Thở nhanh, khó thở, tím tái.
• Thần kinh: Lơ mơ, không đáp ứng, co giật.

Việc áp dụng các công cụ PEWS giúp can thiệp kịp thời và giảm tỷ lệ tử vong ở trẻ.

Phẫu thuật thoát vị bẹn cần được thực hiện sớm để tránh các biến chứng nghiêm trọng.

Khi nào nên đưa trẻ đi khám gấp?

• Trẻ gặp khó thở, tím tái.
• Nôn ói liên tục hoặc co giật.
• Trẻ đau bụng dữ dội hoặc không phản ứng khi được gọi.

Cha mẹ nên luôn lắng nghe bản năng của mình. Nếu cảm thấy lo lắng về tình trạng của trẻ, hãy tìm đến sự hỗ trợ của bác sĩ ngay lập tức.

Nguồn tham khảo: msdmanual